Maitasun erromantikoa

Zeintzuk dira eta nondik datoz maitasun erromantikoaren mitoak? Nolakoak dira gaur egungo nerabeek desiratzen dituzten bikote-harremanak? Ustezko zoriontasunera eramango gaituen maitasuna nolakoa den ezagutuko dugu bideo honetan.

Mailak: DBH

Proiektuak: EIMA 2.0. Herritarren ahotsak: transmisioa ikasgelan

Ikasgaiak: Balio etikoak

Gaiak: Genero-berdintasuna, Bizikidetza

0 puntu 5 izarreko maximotik
0 iritzi guztira

Iratxe Retolaza (Donostia, 1977): Nik uste dut, zoritxarrez, oso bizirik dagoela oraindik maitasun erromantikoaren mitoa. Sortu, ba, erromantizismoan sortu zen. Sortu zen garaian bazuen halako... bueno, izan zezakeen askapen puntu bat, garai hartan jendea ezkontzen zelako hitzarmen ekonomiko hutsengatik. Orduan, erromantizismoaren garaian, bapatean maitasunak izatea indarra pertsonen arteko harremanak kudeatzeko eta abar, bazuen askatzailetik. Arazoa izan da gero horrek ze bilakaera izan dun, ze diskurso izan ditun…

Iñigo Etxezarreta (Donostia, 1995): Ba maitasun erromantikoaren mitoa da bikote heterosexual bat, guapoa izango dena. Estetikak kriston pixua du.

Saioa Mateorena (Leitza, 1999): Neskei ttikitatiken ematen zaiona die Barbiek. Hor… Barbie diela rubiak, ez dakit ze, dena polit-polittek, zuk bera janzten duzu, bere Ken-akin, bere etxekin, bere printzesakin... ikusten dien gauzek hoik die. Oain pixkot hasi da aldatzen. Ni ttikia nintzela, Disney printzesa guztik zien denak ez dakit ze baiño antiguagoak eta matxistagoak eta oain pixka bat aldatzen hasi die marrazki bizidunek. Baiño dena... Izan beharra daukezula perfekta, ezkondu behar dezula zure printzipe urdiñekin... eta gero realitaten dena ez da hola.

Miren Aranguren (Iruñea, 1981): Bueno, sistema patriarkalak ezartzen dun mitoetako bat ere bada maitasun erromantikoarena, gure harreman afektibo eta sexualetan eragin zuzena dakana. Eta, bueno, sinistarazten diguna da, ba… bueno, nere kasuan, adibidez, gizonekin harremanak izango dirala, ba, zoragarriak, hori hasteko eta behin; ez daudela… ez? harremanetan ez dagola apenas gatazkarik.

Saioa Mateorena: Ezin zeala pozik bizi bakarrik. Beti mutil bat beharra duzula pozik bizitzeko. Eta bakarrik zeatik ezin zea pozik bizi? Igual persona bat hobeki bizi da bakarrik mutil batekin baiño.

Iñigo Etxezarreta: Bainan ematen du, zoriontasun hori plenoa izateko, maitasuna edo bikote-eredu romantizatu bat eukitzea egon behar dela erdian, ze bestela ez gera inoiz ehuneko ehun zoriontsu izango, ez?

Mirari Garmendia (Donostia, 1969): Txikitandik hasten da ya presio bat, ez? Bikotea aber noiz daukazun, porke badirudi bakarrik... klaro, eske gizarte hau bikotearen ingurun eraikita dago, sistema guztia. Nola ez zaituzte ba bultzako bikotea izatera?

Iratxe Retolaza: Erromantizismoak esaten badizu pertsona hori gabe ezin izango zarela zoriontsu izan eta ez zarela nor munduan, ba, noski, ba, normala da bilaketa hori obsesiboki hastea.

Miren Aranguren: Eta harreman hoiek izan behar dutela betiko. Bai? Betiko, elkar maitatuko geala, beti berdin, beti pasio berdinarekin, eta horrexegatik, ba, izango ditugula seme-alabak eta asko maiteko ditugula. Eta gure… bueno, nolabait, emakume bezela guztiz osatzeko edo emakume oso izateko, bai, ba izango degula gure gizona, dala gure bizitza guztian zehar gure exito handiena, gure arrakasta handienetakoa izango da, eta seme-alabak, ez? izango dala gure arrakastaren ikur nagusia.

Iñigo Etxezarreta: Naranja erdiarena edo hori igual bai ari da aldatzen pixkat, baiña nik uste ya gazteek ulertzen dutelako zerbait komo aurreko generazioko horterada bat, ez? baiña pixkat ikuspegi hortatik, e! moda kontuagatik. Eta igual betirakotasun hori bai ari da aldatzen, betirako den hori. Bainan egiten degun ariketa gazte guztiek, igual pare batek ez, bainan beraien bizitza-espektatibak dira bikote, seme-alabak, etxe batean, monogamoa... bai, bai, horrek berdin, bai, bai.

Miren Aranguren: Eta zer esanik ez monogamiarena, ez? Ezartzen zaigu, bueno, bakarrik pertsona bat maite dezakegula, pertsona hori izango dala gainontzeko harremanekiko, gainera, ezberdina. Esan nahi det: askoz inportanteagoa izango da gure bikotea gure lagunak baino edo gure gurasoekin dakagun harremana baino. Hori bakarrik gainditu dezakegu, emakumeon kasuan, ba, seme-alabekiko maitasunagatik. Ez? Seme-alabekiko maitasuna izango da hori baino gehio, gure funtzio nagusia jendarte honetan dalako, ba, hori, emazte ona izatea, ama ona izatea. Ez? Horiek dira gure funtzio nagusiak. Orduan, ba, bueno, harreman afektibo asko eraikitzen ditugu hoien arabera, ez? eta jerarkizatzen ditugu ere harreman asko, ba, arrazoi horrengatik.

Iñigo Etxezarreta: Gero hor egon behar du: zerbait galdu behar da. Batzutan da bizitza, beste batzutan da familia, beste batzutan da ikasketak atzean utzi... ez? Beti dago... zerbait galdu behar da, zerbait jarri behar da jokoan. Edo maitasuna horren denez inportantea, ematen du ez duela inporta beste gauza batzuk, ez, inportanteak diran beste gauza batzuk desagertzea edo atzean uztea, maitasunak denarekin ahal duelako, ez?

Iratxe Retolaza: Idealizazioan oinarritutako maitasun bat, betierekotasunean oinarritutako maitasun bat, tragedia kutsu bat ere izan dezakeena, ez? ze, bueno, maitasuna ere ulertzen dena batzutan asko sufritzen baduzu, asko maitatzen duzu... eta bestea ez badago, zerbait falta zaizu zuri, ez? ia-ia mutilaziotik ere baduen irakurketa bat.

Iñigo Etxezarreta: Da sufrimendua, ulertzea sufritu egin behar detela. Maitasun erromantikoa da naturalizatzea harreman toxiko batzuk, naturalizatzea zeloak, naturalizatzea posesioa, ez? naturalizatzea… bai, jarrera matxista batzuk.

Miren Aranguren: Okerrena da dala… sentiarazten dizutela etengabeko frustrazio bat, ez? Borroka asko egin behar dezu zuk hortik ateratzeko, ez? eta sentitzeko, ba, bai, zure hautua dala, zuk hori nahi dezula, ez dezula edozein harreman permitituko, ez? Ze nik uste det hori ere badala gakoetako bat: limiterik ez jartzea, ezezkoari beldur izugarria izatea, gure hautu hori nolabait plazaratzea…

Maixa Lizarribar (Altzo, 1971): Daukazu adin bat eta esaten dizue: “Eta ze? Bikotea noiz? Bikotea noiz?”. Bikotea dezu “Ta? Ezkondu noiz? Ezkondu noiz?”, “Eta haurrak noiz? Haurrak noiz?” Eta “Bigarrena noiz?”, ez? Beti da... aber.

Iñigo Etxezarreta: Bai, eta suposatzen du frakaso sentsazio bat, maitasun erromantikoak, ba, espektatibak ez betetzearena... ume bat eukitzeko beharra, edo umeak eukitzearen beharra...

Mirari Garmendia: Bai da, uste det, gizarte bezela oso inposatuta daukagun gauza bat, ez dakit, arraroa bihurtzen duna seme-alabarik ez daukana. Gizonen aldetik ere, baino emakumeak askoz ere presio gehiago daukagu alde hortatik.

Aitziber Garmendia (Zaldibia, 1982): Ta ya ematen dulako 30 urte inguru hortan, amatasunaren gaia ateratzen danean, jendeak jakin nahi dulako: Zu ama zea? Bai? Ez? Zeatik? Zuk erabaki dezu? Ez dezu erabaki? Jendeak galdetu itten du, erantzunak nahi dittulako, eta, nolabait, oraindik ere obligatuta gaudelako horren erantzun bat ematera eta ez det uste hala danik. Aukera bat da, beste edozein bezela.

Iñigo Etxezarreta: Maitasun erromantikoak suposaten ditu espektatiba batzuk. Klaro, guri espektatiba hoiekin prometitzen dizkigute horrenbeste gauza... gero, normal,urte batzuk pasata, ba, aspertzea, edo bikotean aspertzea edo espektatiba hoiek ez bizitzea eta, ordun, ba, gestio emozional bat suposatzea horrek edo antsietatea suposatzea horrek... ze, klaro, ez dira inoiz beteko espektatiba hoiek! Ez? Maitasun erromantikoa mito bat da, falazia bat da, eta espektatiba hoiek ez dira inoiz pasako, ez?

Miren Aranguren: Baina, bueno, gatazka esistitzen dala, hartu-eman etengabe bat dagoela, negoziazio asko in behar dala... eta, bueno, azken batean, ba, harreman asko ez dirala betirako eta ederrak eta hori guztia, ez?

Iñigo Etxezarreta: Zoriontasuna lortu dezakegu modu askotan, eta batzutan izango da bikotearekin eta beste batzutan bikote-eredutik kanpo.

Utzi zure ekarpena

Gipuzkoako aldundia Kutxa Eusko Jaularitza