Euskararen erabilera aisialdian

Zer gertatzen da euskararekin aisialdian? Kirolaren esparruan, adibidez? Zein dira euskararen arnasguneak?

Mailak: DBH

Proiektuak: EIMA 2.0. Herritarren ahotsak: transmisioa ikasgelan

Ikasgaiak: Euskara eta literatura

Gaiak: Euskara, Aisialdia, Kirola

0 puntu 5 izarreko maximotik
0 iritzi guztira

Kirola

Kike Fernandez de Pinedo (Gasteiz, 1961):

-Futbol partidotan edo saskibaloi partidotan zuk ikusten duzunean, joaten zarenean partidotara normalean,  nahiz eta ikastola batekoak izan umeak eta hori dena, normalean  erdaraz… erdara da nagusi.

Patxi Castillo (Bera, 1992):

-Ni orain ez naiz futbolean aritzen,  baino leheno, aritzen nitzenian, ta sumatzen zen pilla bat: arbitro, fuera de juego. Jokoz kanpo da, ez? Eta orain partiduak ikustera joaten garenean ere bai joe, falta bat ikusten duzunikan… pues amarilla! Ze amarilla? Ta arrarua iten da, ez, txartel horia ateratzeko eskatzia?  Iten da agitz  arrarua ze ohitura, nik zer dakit, bai bideojokotan edo bai telebistan ikusi dugun futbol guzti hori beti erderaz izan dela.

Kike Fernandez de Pinedo (Gasteiz, 1961):

-Klaro ez baduzu landu, ez baduzu jaso inon hizkuntza informal hori, zaila da, eta orduan, dudarik gabe, indartsuago a doa gazteko askorentzat erdarara jotzea.

Patxi Castillo (Bera, 1992):

-Nik uste hala ere, ETBn Azkargorta euskeraz jartzea ere ona dela, ze gero berak euskaraz esaten dittuenak, ta gero gure artian jartzen gara Azkargortak bezala ez dakit zer… hitzak esaten badittuzu euskeraz, pues bueno. Ulertzen da, e. Jokoz kanpo erraten baduzu, ulertzen da… baina ez dakit.

Asier Retegi (Oiartzun, 1990):

-Terminologia bai, ba bueno gazteleraz nik uste… futbola komentatzen ari geanin ba “fuera de juego, falta, mano, tarjeta”… holakuk, baino euskeraz ari geala, e! Esan nahi det holakuk ibiltzen ttugu nahi gabe, nik ustet mundu guziyak iten dula, e. Txartel horia ta bueno, tarteka baten batek esango du biño gutxi izango dia.

Maialen Chantre (Bera, 1991):

-(Eta saskibaloiarekin lotutako arauak: pausuak egin dituen edo…) Horiek bai gazteleraz: “pasos, tiro libre”… Espresio horiek bai, gazteleraz esaten dire. 

Beñat Altzelai (Leitza, 1999):

-Jokalarik, jokalarin bost posiziok, “base” ta, adibidez “base” euskeraz joko antolatzailea da, baino ez da esaten. “Base, escolta” ta… (eta gero arauak eta? Arauak, arau-hausturak…) Bai, arau-hausturak ta… bueno, ordun hor euskeraz pixka bat aitzen da, adibidez “pasos” beharren “urratsak” ta aitzen da entrenadoretatik ta baino... (entrenadoreengatik jasua dakizu zuk hori) bai, entrenadore batzuk.

Zuhaitz Gurrutxaga (Elgoibar, 1980):

-Bai kanpuan eta bai hemengo ekipuetan ere… azkenian entrenadore batek erderaz… gazteleraz hitz egiten zeban danak ulertzeko, kanpoko jendia be bazeualako… ta futbola bastante erderaz bizi izan dot. Igual Realian bizi izan dot bastante euskeraz…. Han bagenden jende bat e… baina han be entrenadoriak erderaz in biha zeban. In biha zeban ez dakitt, itten zeban.

Pettan Prebende (Donapaleu, 1986):

-Euskarak ze presentzia duen… zinez, ez bada entrenatzaile bat edo hezitzaile bat hortaz interesatua edo indarra eginen duena euskaraz egiteko ez du… izanen dira, izanen dira euskaldun batzuk talde horietan bainan kirola euskaraz egiteko berez neke, neke da.

Mikel Urdangarin (Gasteiz, 1971):

-Ikastolatan askotan ikusi dot nik futboleko entrenatzailea erdaraz egiten umetxoei. Extraeskolarrak datoz eta… ta balonzestokoana, bestiana ta, begirale guztiak erderaz. Ta esaten dot, baina zer da hau, baina? Osea, ikasi euskeraz, eta disfrutatu erderaz? Hori ez da bidia. Ta hori oso oso inportantea da, hori erruz aldatu behar da.

Euskararen arnasguneak

Imanol Epelde (Zarautz, 1977):

-Nik uste gaur egun hemen Zarautzen gazteen artian eta batez ere gaztetxia izango dala hola… gaztetxe ingurua izango dala euskal gune naturalena edo hegemonikoena, adi bidez, euskera hizkuntza bakar bezela bizi dana, ez?

Maddi Sarasua (Itsasu, 1995):

-Itsasun hasteko ikusten dut euskarak lortu duela erakargarritasun bat gaztetxean eta dantza taldean. Izan dira pertsona batzuk be lortu duten hoien ingurunea euskalduntzen, eta azkenean dira mugitzen diren gazteak eta beraz erakarri dituzte eta…

 Maite Quintanilla (Soraluze, 1989):

-Ez dakit musika-eskolan inguru hori eta dantza taldia be bai kokatuko nittuzke euskerazko arnasgune bezela.

Leire Barbier (Aiherra, 1988):

-Tttipi bat hasten denean gure dantza taldean dena da euskaraz.

Maite Quintanilla (Soraluze, 1989):

-Nik ez dakit zenbat urtekin hasi nintzan dantza taldian, baina ikastolan nenguan. Ta geunden jente pilla bat, osea, ume pilla bat, gazte pilla bat, eta igual bazan be bai beste jente batekin harremantzeko gune bat edo, ba beste adin bateko jentia ba igual kalian ez zenduana topo itten. Euskeraz zan leku bat, ez dakit, pozik juaten nintzan leku bat, uste dot herrixan be jende askok jarraitzen zebala gune hori, eta ez bakarrik guraso euskaldunak genkanak, beste inguru bateko jente batek be bai, eta bai, ez dakit, aisialdi bat euskaraz zana, eta bueno, azken finian be bai ba hemengo kultur transmisiño batekin edo hemengo dantzak ikasten edo.

Olatz Arriola-Bengoa (Bilbo, 1986):

-Nik uste dut nik nire herria eraikitzen dudan, osea, nire Euskal Herria eraikitzeko egiten dudan aportazioa da euskal folklorea zabaltzea… bai, nortasun hori… nere nortasunaren parte da. Bai. Osea, euskara bezela, hizkuntza hitz egitea bezala eta euskara zabaltzea bezala… kultura mantentzeko modu bat edo apur bet horren alde egiteko, ez? Hainbat modu daude, bakoitzak ba ez dakit, aukeratzen ditu batzuk, ba batzuk idatzi egiten dute, beste batzuk ez dakit zer egiten dute, ba gure bidea dantza da, ez?

Imanol Epelde (Zarautz, 1977):

-Ze esanik ez bertsolaritza! Bertsolaritza da akaso adibide gorena ez? Edo garbiena. Ia beste herrialde guztitan ahozko tradiziyoa desagertzen danian hemen nola eguneratu deun eta gaur egun ere ba arte diziplina diferentiekin konbinatuz nola eguneratu dan eta ze ze indar daukan gaur egun bertsolaritzak, ez?

Manex Agirre (Aramaio, 1982):

-Bertso-eskolak balio erantsi haundi-haundi bat dauko eta da: ezin dala bertsotan ein euskeraz ez bada. Horrek emuten dau dala txorrada bat baine aisialdiko… bertso-eskola da momentu honetan aisialdiko eskaintza bakarra euskara erabiltzera derrigortzen zaittuena. Ez derrigortu irakasliek esaten dauelako ein in biha dala, baizik eta zure lan-tresna hizkuntza bat dalako. Eta ez dauelako modurik beste inola itteko.

Odei Barroso (Urruña, 1988):

-Eta gu iristen gira euskara emaitera ba beste modu batean, ez? Erakustera euskaraz badirela gauzak dibertigarriak, guay-ak edo cool-ak, ongi pasatzeko eginak, eta beste irudi bat ematen diegu haur horieri, nik ez dut dudarik hortan, euskararen beste irudi bat ematen diegula, e. Ez dela ya nola erran, ikastolako ikastolan baizik… edo eskolan… eskola eremuan baizik baizik gelditzen ez den zerbait, ez? Guk erakusten diegu pixka bat uste dut ateka, eskolako ateak ireki eta kanpora ere euskarak baduela bere mundua, eta pixka bat hori transmititzen saiatzen gira.

Maddi Sarasua (Itsasu, 1995):

-Gu, adibidez, hasi ginelarik ginen hiru ta gero lau, ta zuen generazioan gin dira ainitz berri ta hola, esan nahi dut bertsoak lortu duela erakargarritasun hori, ordun badira ainitz bertso eskola, ikastoletan-eta ttipi ainitzek nahi dute sartu, ez dakitt… Bai, bai, bai. Nik baditut lagunak justuki lizeoan hasi direnak. Inoiz ez dute ukan bertsoarekin loturarik edo beharba bertso saio batera joan edo hola… eta bai, nere lagun batzuk sartu dira bertso eskolan, lizeoan, eta ari dira ikasten!

Manex Agirre (Aramaio, 1982):

-Ume askontzako aisialdiko ekintza bakarra da euskaraz, ez? Gainera, hezkuntzakiko bizipen positibo bat da…

Andere Arriolabengoa (Aramaio, 1982):

-Ze azkenien ez dogu ahaztu biher Arabako kuadrilak… dauzela kuadrilak euskerak ez daukena bape presentziarik: Añana, Mendialdean eta… umiek daukien kontaktu bakarra euskeraz bertso eskola dala.

Odei Barroso (Urruña, 1988):

-Nik uste dut bereziki hizkuntza eta bertsularitzaren transmisioa bermatu nahi badugu, haurretara hel dadin, e gozamena, plazerra eta gustoa transmititu behar zaiela.

Utzi zure ekarpena

Gipuzkoako aldundia Kutxa Eusko Jaularitza